Экономика
Экономика
Бүгін Алматы - Қазақстанның ең ірі экономикалық орталығы. Орталық Азия өңірінің ірі және неғұрлым дамыған мегаполисі бола отырып, Алматы халықаралық ұйымдардың, қаржы институттары мен ірі компаниялардың өкілдіктерін орналастыру орталығы ретінде қалыптасты. Халықаралық ынтымақтастық үшін айтарлықтай әлеует Еуразиялық экономикалық одақ пен Дүниежүзілік сауда ұйымы шеңберінде ашылады.
2025 жылғы қаңтар–наурыз айларында жалпы өңірлік өнім көлемі ағымдағы бағамен 6 956 333 млн теңгені құрады. 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 6,5%-ға өсті.
Экономиканың негізгі салалары
Сауда
Құрғақ порт "Қорғас-Шығыс қақпасы»
"Батыс Еуропа – Батыс Қытай" трансұлттық дәлізі»
Халықаралық ритейлер нарығына кіру
Сату көлемінің өсуі және жаңа сауда кәсіпорындарының форматтары
Қалада 131 Сауда орталықтары мен үйлер, 29 ірі сауда желілері
29
Туризм
867 туристік фирма жұмыс істейді 160 қонақ үй, 16 мұражай, 16 Театр, 25 кинотеатр, екі эстрадалық театр
Көптеген тарихи және мәдени ескерткіштер, бір қорық және төрт ұлттық табиғи саябақ қалаға жақын
10 демалыс саябағы, 12 шипажайлық-курорттық мекеме және тағы басқалар Алматы аймағындағы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасының 4 ескерткіші (Тамғалы петроглифтері, Қаялық, Қарамерген және Талхиз қалашықтары))
Алматы ЮНЕСКО-ның шығармашылық қалалар желісіне қосылды
Қазақстанның әрбір 2-ші Шетелдік қонағы Алматыға барады
Қонақ үй және мейрамхана бизнесі саласында жаңа ақпараттық технологиялар мен бағдарламалық құралдар пайдаланылады
867
Экономика салаларының өсу қарқыны
Өнеркәсіп
(2025 ж. қаңтар-мамыр – 2024 ж. қаңтар-мамыр, %)
114,1
Ғимарат
(2025 ж. қаңтар-мамыр – 2024 ж. қаңтар-мамыр, %)
124,0
Көлік
(2025 ж. қаңтар-мамыр – 2024 ж. қаңтар-мамыр, %)
124,4
Ауыл шаруашылығы
(2025 ж. қаңтар-мамыр – 2024 ж. қаңтар-мамыр, %)
97,7
Сауда
(2025 ж. қаңтар-мамыр – 2024 ж. қаңтар-мамыр, %)
104,4
Байланыс
(2025 ж. қаңтар-мамыр – 2024 ж. қаңтар-мамыр, %)
103,3
Алматы қаласының ресурстық-шикізат базасы жоқ екеніне қарамастан, бұл өңір өнеркәсіп пен сауданы дамытудың ірі орталығы болып табылады. Статистикалық мәліметтерге сәйкес қалада 124 280 кәсіпорын тіркелген, оның ішінде 561 ірі және 1 165 орта, 122 554 шағын кәсіпорындар. Толық ақпаратты "нарықтар"бөлімінен таба аласыз.
2025 жылғы қаңтар-мамырда өнеркәсіп өнімінің көлемі қолданыстағы бағамен 976 183 млн теңгені құрады, бұл 2024 жылғы қаңтар-мамырмен салыстырғанда 14,1%-ға артық.
Өңдеу өнеркәсібіндегі өнім көлемі 16,2%-ға өсті, электрмен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны баптаумен қамтамасыз етудің төмендеуі – 0,5%-ға, ал сумен жабдықтау, қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластанумен күрес бойынша іс-шаралар – 7,2%-ға артты.
Өнеркәсіп өндірісі көлемінің өсуі сусындар, қағаз және қағаз өнімдері, негізгі фармацевтикалық өнімдер мен фармацевтикалық препараттар өндірісінде, өзге де металл емес минералдық өнімдер өндірісінде байқалады.Электр энергиясымен, газбен, ыстық сумен және кондиционерленген ауамен жабдықтауда өндірілген өнім мен өнеркәсіптік сипаттағы көрсетілген қызметтер көлемі 138,5 млрд.теңгені немесе қалалық өндіріс көлемінің 16,8% - ын құрады.
2019 жылғы қаңтар-қазан деңгейіне нақты көлем индексі 105% - ды құрады. Есепті кезеңде қала мұқтажы үшін 2461,2 млн.кВт өндірілді. 2019 жылғы қаңтар-қазан деңгейіне қарағанда 100,2% - ды құрады; тиісінше 5966,1 мың Гкал (110,3%) жылу энергиясы жіберілді; 199,9 млн.текше метр (94,7%) табиғи су өндірілді және таратылды.
2025 жылғы қаңтар–мамыр айларында Алматы қаласындағы өнеркәсіптік өндіріс құрылымы экономикалық қызмет түрлері бойынша
| Экономикалық қызмет түрі | Өнеркәсіптік өнім (тауарлар, қызметтер) көлемі, мың теңге | Өндіріс көлемінің индексі, % |
|---|---|---|
| Өңдеу өнеркәсібі | 948 354 525 | 116,3 |
| Сусын өндіру | 54 441 952 | 113,4 |
| Жеңіл өнеркәсіп | 6 475 924 | 105,1 |
| Химия өнеркәсібі өнімдерін өндіру | 15 035 732 | 113,4 |
| Негізгі фармацевтикалық өнімдер өндірісі | 13 316 783 | 117,7 |
| Резеңке және пластмасса бұйымдарын өндіру | 25 953 920 | 106,9 |
| Өзге бейметалл минералдық өнімдер өндірісі | 59 598 501 | 119,9 |
| Металлургия өндірісі | 66 992 449 | 98,4 |
| Машиналар мен жабдықтардан басқа дайын металл бұйымдарын өндіру | 29 056 406 | 97,5 |
| Машина жасау | 439 584 816 | 140,5 |
| Жиһаз өндіру | 13 655 934 | 94,8 |
| Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау | 188 537 136 | 100,4 |
| Сумен жабдықтау; кәріз жүйесі, қалдықтарды жинау және бөлуге бақылау жасау | 22 915 323 | 109,0 |
2019 жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының нақтыланған егістік алқабы жалпы қала бойынша 495,1 гектарды құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 1,4% - ға аз. Дәнді (күрішті қоса алғанда) және бұршақ дақылдарының жиналған алқабы 98,8 гектарды, ашық топырақтағы көкөністер – 202,3 гектарды, картоп – 108,3 гектарды құрады. Дәнді (күрішті қоса алғанда) және бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 2018 жылғы деңгеймен салыстырғанда 30,9% - ға азайды және 1802 центнерді құрады. Картоптың жалпы өнімі 17,1% - ға артып, 16766,6 центнерді, көкөністер-1,3% - ға және 124955,8 центнерді құрады. 2018 жылғы деңгеймен салыстырғанда дәнді (күрішті қоса алғанда) және бұршақ дақылдарының өнімділігі өңдеуден кейінгі салмақта 48,2% - ға артып, 18,2 ц/га құрады.
2021 жылғы қаңтар-қазандағы ауыл, орман және балық шаруашылығы өнімдерінің (көрсетілетін қызметтерінің) жалпы шығарылымы (**млн. теңге)
|
ауыл, орман және балық шаруашылығы |
одан: |
||
|
ауыл шаруашылығы |
одан: |
||
|
өсімдік шаруашылығы |
мал шаруашылығы |
||
|
7 355,40 |
6 842,70 |
6 215,90 |
626,8 |
2020 жылғы қаңтар-қазанда Алматы қаласы бойынша ауыл, орман және балық шаруашылығы өнімдерінің (қызметтерінің) жалпы шығарылымы 7,3 млрд теңгені құрады, ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы шығарылымы 6,8 млрд теңгені құрады, оның 6,2 млрд теңгесі өсімдік шаруашылығына, 6,2 млн теңгесі мал шаруашылығына келді
